متن کامل سخنرانی محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در کنفرانس ملی جامعه مدنی، جوانان و زنان پیرامون صلح

متن کامل سخنرانی محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در کنفرانس ملی جامعه مدنی، جوانان و زنان پیرامون صلح

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب داکتر صاحب سرابی، جناب کشاف صاحب، معاونین محترم شورای عالی صلح، جناب خپلواک صاحب، نماینده محترم جامعه مدنی، نماینده محترم جوانان، نماینده محترم زنان افغانستان، همه خواهران و برادران، همه اعضای مجلس، علمای کرام، فعالین مدنی، اولتر از همه تحفه پیشوای بشریت را خدمت تان تقدیم می کنم.

السلام علیکم ورحمت الله و برکاته!

پوهېږئ ولې زه هر یو ته درځم او لاس درکوم؛ اول از خاطریکه به اساس اراده شما من در اینجا قرار دارم و دوم شما محور صلح، ثبات و رفاه افغانستان هستید. بدون شما و بدون سهم فعال شما، نه صلح آمده می تواند، نه رفاه، نه امنیت. جامعه مدنی، جوانان و زنان نقش کلیدی خود را درک کنند، و سوم می‌خواهم بوی هر ولایت افغانستان را از شما استشمام نمایم. هر کدام تان یک گل هستید از این باغ که افغانستان است و از این گلستان که افغانستان بوده می تواند او څلورم دا چې وګورئ د ولسمشر زړه مو نه لړزېږی، نو که څوک خیال کوی چې څو بادو کې به بید ولرزېږی بیا دې فکر وکړی، هما زموږ او ستاسو نیت ټینګ دی، هم مو اراده ټینګه ده او هم مو حوصله ټینګه ده، اما په دې کې دې څوک نه غولېږی. نیت ځکه چې ستاسې قطعنامه د افغانستان نیت دی. از علمای کرام شروع شد امروز جوانان، زنان افغانستان، فعالین جامعه مدنی افغانستان، ۹۸ فیصد، اگر صد فیصد نباشد، ۹۸ فیصد هر چیز را می خواهند. اگر این اجماع ملی نیست، چیست اجماع ملی؟

هر کسیکه ادعا میکند که علمای افغانستان، یا مساجد افغانستان، یا مدارس افغانستان در یک جهت هستند و جامعه مدنی، زنان افغانستان و جوانان افغانستان در صف دیگر هستند دوباره فکر کنند. مسلمان بودیم، مسلمان هستیم و تا ابد مسلمان خواهد بودیم!

اسلام در خون ماست، در وجود ماست. اجمیری از ما بود امروز پیر لاهور است. می خواهید نام هزاران نفر را حالی من بگویم که دیگران را درس اسلام دادند. ما در مقوله ی ابن سینا هستیم:

کفری چو منی گزاف و آسان نبود

محکم تر از ایمان من ایمان نبود

در دهر چو من یکی و آن هم کافر

پس در همه دهر یک مسلمان نبود

افغانستان ته دې څوک د اسلام درس نه ورکوی. ما ته په معاصر تاریخ کې راوښیئ چې بل کوم مملکت کلمه الله لپاره یې یو نیم میلیون شهیدان ورکړی وی. هلته چې افغانانو د جهاد بیرغ جګ کړ نیم فیصد د دنیا متفکرین، نیم فیصد د دنیا تصمیم نیونکی په دې فکر کې و چې دا به بریالی شی، خو دا زموږ ملی عقیده وه، اسلامی وجیبه مو وه او نن د فضل په خدای بهترین اسلامی اساسی قانون نړۍ کې موږ لرو. را دې شی زموږ علماوو ته دې چیلنج ورکړی. اما موږ خو پرون نه یو پیدا شوی.

این مملکت حد اقل سه هزار سال تاریخ دارد و حداقل پنج هزار سال دیگر دوام می کند. من اول می خواهم ابراز تشکر کنم، تشکر از تشریف آوری تان از کنار کنار افغانستان، تشکر از سهم فعال تان، تشکر از قضاوت تان و تشکر از همبستگی تان. صف واحدی را که امروز در قطعنامه انعکاس دادید موجب قوت قلب من و موجب قوت قلب هر افغان می شود. از صمیم قلب تشکر!

و دوم، تبریکی می دهم برایتان، تبریکی از جهت اینکه، اجماع در چه ایجاد می شود؟ اجماع نتیجه بحث است، نتیجه ایجاد فهم متقابل است، نتیجه گوش کردن است، نتیجه درک درد است. اگر درد هر کسی را گوش نکنید که در کمیته ها شما گوش کردید، چطور درد مشترک را درک کنید؟ دشمنان ما می خواهند بگویند که درد هر افغان جدا است، من می گوییم درد ما درد مشترک است و هدف ما هدف مشترک است و شما نشان دهندۀ این هستید.

به کمیته ها تبریکی می گویم، شورای عالی صلح را تبریکی میگویم، جناب داکتر سرابی را، خپلواک صاحب و همه همکاران را و مخصوصاً کسانی‌که سهم گرفته اند و کسانیکه تنظیم کردند. مجلس بسیار باشکوه بوده، مجلس بسیار با دست آورد بزرگ بوده. ستاسو زړه زما زړه دی، ستاسو مینه زما مینه ده او دا مېنه د دواړو مینه ده. دا مېنه، دا افغانستان چې د هر افغان کور دی زموږ په سر هم ارزی او زموږ په وینه هم، اما موږ غواړو چې آباد یې کړو، نور غواړی چې ویجاړ یې کړی، موږ یې د ویجاړولو اجازه نه ورکوو.

عرض دوم ام برایتان بسیار ساده است. چهل سال است که ما در بحران زندگی کردیم، چهل سال است که ما شهید می بینیم، زخمی می بینیم، بیوه داریم، یتیم می بینیم. عرض ام برایتان این است که بحران طبیعی نیست، ما نمی خواهیم در بحران زندگی کنیم، ما ختم این بحران های میراثی را می خواهیم. این بحران هایی را که افغانستان به میراث گرفته انشاالله تعالی نسل شما ختم می کند. جوانان ما، خانم های ما، جامعه مدنی ما و علمای ما همه در یک صف هستیم که بحران طبیعی نیست. افغان باید در کشت، در خون، در زجر زندگی نکند، او د دې لپاره چې دا بحرانونه ختم کړو، څه په کار دی؟ په دې کې څوک شک لری چې د افغان ملت یو اوچت او عظیم ملت دی. کسی در تاریخ ما شک دارد؟ این ملت عظیم چه می خواهد؟ یو پیاوړی دولت چې حاکمیت د قانون په هر ګوټ د افغانستان کې پلی کړی. قوت د دولت خویندو او وروڼو! په ټانک، په توپ، په ګولیو کې نه دی، قوت د دولت په حاکمیت د قانون کې دی.

که ته وایې چې زه یم او زه وایم چې زه یم

نه به ته یې او نه به زه یم

او که ته وایې چې ته یې او زه وایم چې ته یې

هم به ته وې هم به زه یم

د قوی دولت ریښه ملی اجماع ده. د ملی اجماع مانا ساده ده او فعلی وضعیت مو څنګه ده سبا ته، ډېرو خوږو کوچنیانو ته چې نن تشریف لری او زه ترې هرکلی کوم او خوږه نجلۍ جګه شوله ما ته یې ویل چې له تانه سوله غواړم. ټول ولس دې، دې ماشوم ته ځواب ورکړی چې ولې یې موږ نه شو پوه کولی چې سوله راوړو او دا ده چې د قانون حاکمیت باید پلی کړو او دا کېږی او قانون او حکومت  دا دی چې د خدای (ج) لاره ونیسو.

حاکمیت قانون موجب این می شود خواهران و برادران که ما فقری را که امروز از آن رنج می بریم ختم کنیم آیا قابل قبول تان است که حد اقل چهل فیصد این ملت عظیم شب گرسنه به خواب برود؟ آیا فلسفۀ دین مبین اسلام سر عدالت استوار است یا نه؟ آیا هر کدام تان قصۀ حضرت عمر را شنیده اید یا نه شنیده اید؟ دیگر چرا حس بشریت را از دست می دهیم! آیا این افراط و تفریط عظیم قابل قبول است؟ آیا این اساس دارد در دین مبین ما یا خلاف عقاید ماست؟ من می خواهم که تمام افغانها دارای زندگی باشند عوض این که صد نفر میلیاردر باشد ما مقابل ثروت حساسیت نداریم، حضرت خدیجه (رض) کلانترین تجار کل عربستان بود اما ثروت مشروع که در خدمت مردم قرار بگیرد، نه ثروت مافیایی، نه ثروت جرمی!

خواهران و برادران فاجعه ما چیست؟ یکی از ثروتمند ترین کشورهای که خداوند ج که نعمت داده در فقر زندگی می کند و دستش دراز است، موقعیت ما را ببینید، پیش از اینکه من رئیس جمهور شوم سر موقعیت ما کسی گپ میزد که موقعیت ما طلاست؟ منتظر بودید که کدام روز تورخم بسته می شود و کدام روز سپین بولدک بسته می شود. سل کاله یې وتړئ افغانستان به آباد یی. خوشحال بابا ویلی “لا په حال نه ده چا چې وهلی ما سره سر په سنګ ده.” په قدر د معلمی پوه شئ، او خویندو او وروڼو! څوارلس کاله مې معلمی کړې ده، د دوی شاګردی مې کړې ده خیال کوی چې معلم اعلی سر قومندان  نه شی کېدای ویې ګورئ چې څنګه کېدای شی.

دوم آب ما، کلانترین ثروت چهل سال آینده آب می شود و خداوند ج ما را آب داده، آب ما آبروی ماست حفاظت می شود، معادن ما، خواهران و برادران تنها در حاجیگک دو میلیارد تن آهن داریم و میگویید بامیان فقیر است، دایکندی فقیر است، غور فقیر است فقر گم می شود، همت کنید منابع طبیعی خود را انکشاف بدهید اما مهمترین سرمایه ما چیست؟ شما!

هرکدام تان در اینجا، هرجوان، هرخانم، هرعالم، هر افغان چون در همت شماست که همه چیز می شود، سیاست را از بیرون تورید کرده نمی توانیم، همت را از بیرون وارد کرده نمی توانیم، حیثیت و وقار را به کسی پیچکاری کرده نمی توانیم، دا خو زموږ دی. د افغانستان تاریخ ته وګورئ هر وارې چې موږ همت کړی او اتحاد مو هم درلودلی ډېر لوی کارونه مو کړی دی او خلک ولې دومره درنه ډارېږی، له اوس نه هم  نه ډارېږی، له پرون نه هم ډارېږی او له سبا نه هم ډارېږی. زه منطقې ته وایم موږ په دې نیت نه یوو چې د چا کور ونیسو یوازې غواړو چې خپل کور کې په آرامی ژوند وکړو. اما همېشه مو هم دا ښودلې چې که زموږ کور ته څوک په عزت راځی مېلمه پالنه مو اصل ده اما که په خشم او غضب راځی مرګ به یې دا ځای وی.

چند کلمه دیگر خدمت تان دارم، جنگ ابعاد دارد، بُعد اول جنگ فرامنطقه یی است به این معنی که سازمان های دهشتگر یا تروریستی جهانی ما را هدف گرفته، این جنگ جنگ افغانستان نیست جنگ بالای افغانستان است. دو مفکورۀ واقعاً متضاد، دو پدیدۀ متضاد در تکر است، نهادهای فرامرزی تروریستی می خواهند ما را مرکز ناامنی بسازند، ذره علاقه به افغان ندارند، تنها می خواهند از خاک مقدس افغانستان سوء استفاده کنند. یک نفر که از پنج کشور دیگر می گذرد در یکی از اینها یک روز خشونت نمی کند و میاید دختر و خواهر و برادر و پدر مرا می کشد. من همرای او چی کنم؟ مسؤلیت کشوری که این به او تعلق دارد چیست؟ مسؤلیت جامعه بین المللی چیست؟

دوم نهاد های فرامرزی جرمیست، تمام قیمت تریاک افغانستان که جمع شد و بدبختانه زیاد بالا شده بود ۲.۱ میلیارد دالر است. خواهران و برادران! دو سال بگذارند به صلح، اگر از هلمند تنها ۴ میلیارد دالر بصورت مشروع در سال نتوانستیم آورده دستم را ببرید، اما قیمت هیرویین که ده سِنت در ایران بالا می شود، ۴۲ دالر در اروپا بالا می شود، صدها میلیارد دالر در تجارت مواد مخدره تجارت جرمیست، اینجا یک مسؤلیت مشترک است.

سوم پناهگاه است، اگر دولت ها خلاف تمام موازین قبول شده، نهادهای ضد دولتی و نهادهای تروریستی را در خاک خود پناه می‌دهند مسؤلیت شان چیست؟ ټول پوهېږئ!

بعد چهارم، بعد داخلی ماست. بعد داخلی خود را باید بصورت دقیق بسنجیم قریه به قریه، ولسوالی به ولسوالی، ولایت به ولایت، زون به زون در نقاط مختلف افغانستان، دردونه شته تاسو خپله ورباندې پوهېږئ او تاسو تحلیل کړی او تحلیل مو زه منم ځکه هغه تحلیل چې تاسې کوئ هغه د واقعیت تحلیل دی، په سترګو مو لیدلی دی، په غوږو مو اورېدلی دی، په مغز مو درک کړې دی. از این جهت نقطۀ اول که شما سر آن تأکید کردید و من استقبال میکنم صلح بین الافغانی است. حزب اسلامی به شورای عالی صلح باز تبریک می گویم جناب داکتر صاحب به شما هم و تمام همکاران تان به شورای علما و همه، نمونۀ این است که صلح بین الافغانی امکان دارد. پیش از این که مذاکرات به نتیجه برسد و روزی که جناب انجنیر صاحب اینجا تشریف آوردند چا به باور کاوه چې دا کېدونکې ده! بین افغانها صورت گرفت در کابل بود، در چارچوب قانون اساسی بود، عملی شد همۀ ما به نتیجه رسیدیم.

نو زه طالبانو باندې ناره کوم چې راشئ بین الافغانی مذاکرات وکړئ. که افغان یئ اختیار مو ګاونډی مملکت ته مه ورکوئ، که اختیار مو هغوی ته ورکړ هغوی به وغواړی چې سولې ته ورسېږو؟ خو داسې به مو وپېچی، داسې شیان به درته و وایی چې اول د افغانستان ځوانان، ښځې، مدنی ټولنې یې و نه منی، دویم علمای کرام یې نه منی، ټول اقشار د افغانستان یې نه منی، نیت باید واضح وی او د ټولو نماینده جناب قاضی صاحب چې ږیره یې په دې لاره کې سپینه شوه نو ضرور ده چې بین الافغانی مذاکرات ته ورسیږو و این سه مرحله دارد مرحله قبل از مذاکرات مرحله مذاکرات و مرحله تضمین پیمان صلح، اول دوه مرحلې کې زما وړاندیز دا ده چې بین الافغانی وی. دریم مرحلې کې ټوله نړۍ په کې راوړئ. دا څه شی دی چې که افغان یې چې ورباندې نتیجې ته نه شو رسېدلۍ خو هره موضوع چې ده اول دې یو جدول راشی، پس له هغه نه راشئ مذاکراتو وکړئ، دا ولس د جرګو ولس دی که نه دی؟ د مرکو ولس دی که نه دی؟ په سل هاو وینې تاسې مرکچیانو حل کړی که نه؟ زر هاوو حوادثو نه تاسو علمای کرام مخنیوی کړی که نه؟ نو ولې چا ته چې سپین ږیری وایی سپینه ږیره خو په دې نه ده چې ږیره سپینه شوه، سپینه ږیره په دې ده چې عقل، تجربه او قضاوت ده، میرویس خان ۵۴ کلن ؤ چې په حق ورسېد، اما ټولو ورته نیکه ویل، نو دا ږیرې چې سپینې شوی دی مانا یې دا ده چې تجربه او عقل په کې ده او زمونږ د مرکو عنعنه ډېره درنه ده.

کلمه جرگه را ببینید در همه زبانهای ما است، بین ترکی زبان و افغانستان مرکزی و پشتو زبان کلمه جرگه همه اش مشترک است و این نقاط مشترک ما است، در زبانهای ما، که موږ جرګه نشو کولی نو څوک به جرګه وکړی، نو تاسو غواړئ چې سل نفره خارجیان راولم چې تاسو ته یې دروښیی چې څنګه جرګه وکړئ؟

 خو تاسو به سل کاله هغوی ته درس ورکړئ، بیا به هغوی تاسو ته راشی، زموږ جرګې زده دی. نقطه دوم، بعد دوم، ما مذاکرات همه جانبه با پاکستان کار داریم، مه بر سر گذشته نمی آیم، چون گذشته مثل آفتاب به همه روشن است، ما برای پاکستان دست مذاکرات همه جانبه را پیش می کنیم، چون این پدیده مار آستین، جناب قاسمیار صاحب به درد کسی خورده؟ ماری که در آستین باشد کسی را می گزد که در آستین اش است و فراموش نکنید از این جهت حمایت از نهاد های غیر قانونی، از نهاد های مسلح، پس مثل مار آستین است و افغانستان و پاکستان با هم موجب رفاه منطقه شده می توانند.

صد ها میلیون نفر به رفاه رسیده می تواند، از این جهت ماحول مناسب است، امید است که پیغام همه جانبه را بگیرد، ولیزی صاحب د آخری فتوا نه یې یادونه وکړه، علمای کرام کېناستلی دی، د اسلام اصول په ټوله اسلامی نړۍ کې تطبقېږی یا یو مملکت کې، جناب کشاف صاحب، جناب سالک زاده صاحب، جناب قاضی صاحب، مجاهد صاحب، که ټول اسلام دی، خو دا فتوا اول د افغانستان لپاره تطبیق شی. تاسو له دې علماوو نه غوښتنه وکړئ چې له کوم وخت نه ده چې فتوا د اسلام د تعبیر په یو مملکت باندې محدودېږی؟ دا خو سوسیالیزم نه دی چې ستالین په یو مملکت کې محدود کړ، اسلام نړیوال دی، ټوله نړۍ د اسلام نیسی، واضح است.

خود کشی در اسلام جواز دارد؟ گناه کبیره است یا نی؟ از این جهت ضرور است که ابعاد اسلامی به حیث انگیزه از این قضیه کشیده شود، که ستونزې دی را دې شی و دې وایی، هر افغان چې د دې آرزو لری چې دا وطن آباد کړی حق یې دی، اساسی قانون واضح دی، خویندو او وروڼو که نه؟ از کسی حق افغان بودن را گرفته می توانید و چیزی که در قانون اساسی است کی اینرا ایجاد کرده می تواند که حق افغانیت را از کسی بگیرد؟

 از افغان اجازه این را گرفته می توانید که در یک نقطه افغانستان زنده گی کند، افغان بودن حق می دهد برایش، نو دلته ضرور ده چې دا درک کړو اوبیا اساسی قانون کې ویلی شی که اساسی قانون تعدیل ته ضرورت ولری د لویی جرگې له خوا کېږی او واضح میکانیزم دی.

 موضوع سوم این است که این نهادها، شبکه ها و نهادهای فرامرزی مسئوولیت همه جهان است. ما صف اول امنیت همه جهان هستیم، از این جهت است که پیمان‌های امنیتی داریم تا امنیت خود و جهان را حفاظت کنیم و در کنفرانس کابل هم سر بعد شبکه های فرامرزی تروریستی و هم سر شبکه های فرامرزی جرمی، باید بحث اساسی داشته باشیم که مسئولیت هر کس چیست و در این باره همه چطور با هم کار کنیم.

آخری خبری مې دادی چې تاسې چې نن د لته تشریف لرئ او د افغانستان نور اقشار چې به تشریف راوړی لازم او ملزوم د یو بل دی. یک بخش جامعه افغانستان تکمیل نیست تا همه بخش ها تکمیل نباشند و در اینجا واضح بفهمید که من به حیث خادم اول تان، فکر می کنم که یک دست و یک پایم نیست و آن مسئله مهاجرین ما است. تا وقتی‌که این مملکت چهار میلیون مهاجر در بیرون داشته باشد ما تکمیل نیستیم. درد هر مهاجر را، احساس هر مهاجر را به حیث فرزند صدیق این وطن من از صمیم دل حس می کنم و شما حس می کنید او انشالله د دوی د بیرته راتګ ترتیبات به ونیسو، اما دا یو څه وخت غواړی. دا نه ده چې زه نیت او اراده نه لرم، دا ده چې په عالم اسباب کې یې برابر کړم.

ما پریږدئ چې دا وطن جوړ کړو. موږ نه غواړو چې ستاسو په ممالکو کې زموږ خلک وی. فکر می کنید کسی که برای مکتب باید چهل روز مراجعه کند در یک کشور و برایشان بگویند مهمان چند روزه هستی در حالی که دونسل آنجا تولد شده باشد خود را مصون حس می کند؟ فکر کوئ که څوک چاته په نیمه شپه کې راشی، یو متل دی چې وایی  “پردی کټ تر نیمو شپو دی” او نیمه شپه کې درته راشی او ووایی چې ووځه یا رد مرز می کنم تان، دا د عزت ژوند نه دی، دې باندې به په اساسی توګه کار وکړم.

آخر کې  بیا مننه کوم او وایم چې دغه بحثونه چې تاسو کوئ د کابل د کنفرانس چې په کابل کې کېږی اول استناد به وی او پس له هغه نه د کابل پروسه ده، د کابل  پروسې مانا دا ده چې د کابل د کنفرانس نه بعد به په منطقه کې هم کنفرانس وشی، په اسلامی نړۍ کې به هم وشی او په نړیواله توګه به دا ټول یو په بل باندې تعقیبوو چې هغه فرمایشات چې تاسو راکړی دی یو له بل نه پس به عملی شی.

 یشه سن افغانستان،

زنده باد افغانستان،

ژوندی دې وی افغانستان او پاینده باد جامعه مدنی، زن‌ها و جوان‌های افغانستان!