متن کامل سخنرانی جلالمتآب محمداشرف غنی رئیس‌جمهوری اسلامی افغانستان در مراسم روز جهانی زن

متن کامل سخنرانی جلالمتآب محمداشرف غنی رئیس‌جمهوری اسلامی افغانستان در مراسم روز جهانی زن

بسم الله الرحمن الرحیم

بانوی اول کشور، جناب داکتر صاحب عبدالله، وزیر صاحب امور زنان، اعضای محترم کابینه، خواهران گرامی، سفیر صاحب ایتالیا، خانم سفیر صاحب ایتالیا، تمام حاضرین مجلس، اولتر از همه، تحفۀ پیشوای بشریت را برایتان تقدیم می‌کنم، السلام علیکم و رحمهُ الله و برکاته!

حرف­هایم درچهار بخش است. عنوان اول من این است که برای حکومت وحدت ملی هر روز، روز زن است. اول من می­خواهم از اعضای محترم کمیسیون انتخابات و کمیسیون شکایات از صمیم قلب تشکر کنم که امروز برای ۸ مارچ، ملت افغانستان را یک هدیه بزرگ دادند! انتخاب نورستانی صاحب و شنواری صاحب از طرف اکثریت مردان افغانستان، نشان­دهندۀ این‌است که از بالا انتخاب نمی‌شوید، خودتان انتخاب می­شوید، تبریک باشد. عمده‌ترین مسئله‌ی ملی افغانستان را امروز دو کمیسیون به دو زن افغانستان، به دست‌های توانای‌شان سپردند و نوع همکاری مردان و زنان یک نمونه واضح را نه تنها در سطح ملی، بلکه به سطح منطقوی و انشاءالله تعالی به سطح بین المللی ایجاد می­کند و این یک مثال خوب برای دنیای اسلام خواهد بود.

دوم، حضور گرم همۀ تان در پُست­های عمده، امروز نشان‌دهنده این‌است که مسئله‌ی مشارکت زنان در سطح بالای دولت، پیشرفت قابل ملاحظه داشته است. امروز مردم افغانستان تعجب نمی‌کنند که یک زن به یک مقام نو مقرر شده. تنها سوال شان این‌است که در کجا مقرر نشده، سدهای فکریی که وجود داشت، دیگر وجود ندارد.

خلک د افغانستان دې ته منتظر دی چې ټولو ځایونو کې د مېرمنو ګډون په اساسی توګه وشی او  دا حرکت به هره ورځ انشاءالله تعالی په راتلونکو کلونو کې، په راتلونکې لسېزه کې په مثبته توګه وی. او بل، نن ټولې مېرمنې په ټولو عمده ملی بحثونو کې شاملې دی. حکومت وحدت ملی په دې ویاړ کوی چې ستاسې د فعاله برخه اخیستلو زمینه یې برابره کړې ده، اما زه غواړم له تاسو نه مننه وکړم چې تاسې له دې فرصت نه اعظمی استفاده کړې او خاصتاً تاسو ته تبریکی وایم چې د سولې اجماع یو اساسی قدم وو چې  د افغانستان په تاریخ کې یې سابقه نه درلودله، اووه سوه (۷۰۰) ښځې له ولایاتو نه جمع ښځې د کابل نه یوه مشترکه ژبه پیدا کړله او یوه مشترکه قطعنامه مو صادر کړه مبارک مو وی.

امروز سوال طفل افغان را تا یک حد زیاد شما حل کردید. چند سال پیش، ۱۰ سال پیش یا مخصوصا ۱۸ سال پیش، دختر افغان این سوال را داشت که من چه می‌شوم؟ حدود مرا این جامعه چه رقم تعیین‌کرده است؟ کدام کارها را من انجام داده می‌توانم و کدام کارها را انجام داده نمی‌توانم؟

امروز بسیار واضح است که دختر افغان می­تواند بگوید که مثل رویا رحمانی و عادله راز در بزرگترین کشور همکار ما یا در نهاد بین‌المللی سفیر ما بوده می‌تواند. مثل ندیمه سحر یا نورستانی صاحب و شنواری صاحب، داکتر صاحب سیماسمر یا غضنفر صاحب رهبری کمیسیون­ها را به عهده می‌داشته باشند، مثل نهان صاحب، صافی صاحب و نظری صاحب و دیگر همکاران، وزارت می‌داشته باشند یا عضو ستره‌محکمه بوده می‌توانند. دختر افغان امروز کمبود مثال­ها را ندارد، وکیل بوده می‌تواند، سناتور بوده می‌تواند، قاضی بوده می‌تواند و از همه‌کرده زیادتر، در تمام بخش‌های اساسی سهم گرفته می‌تواند. از این جهت، این پیشرفت را که در ضمن سال‌های گذشته، در ۱۸ سال گذشته، از روزهای تاریکی که زن در محرومیت بود تا حالا یک روزه اتفاق نیفتاده، نتیجه ۱۸ سال است و از همکاری بین­المللی هم ما در این بخش تشکر می­کنیم، اما امید است که جهت مورد سوال قرار نگیرد.

چیزی‌که خاصتاً نکتۀ امید است، این‌است که بحث زنان، کابل‌محور نیست. در هفتۀ گذشته، من در کنر بودم، پیش از آن در نیمروز بودم، دیروز در فراه بودم و شب ناوقت در قندهار بودم، در تمام این نقاط زنان افغانستان آواز بسیار رسا، منسجم و یک دیدگاه بسیار مشخص برای آینده زنان دارند. این تحول بزرگ ملی را من به تمام زنان و مردان افغانستان و تمام شهروندان، خاصتا به همکار عزیزم داکتر صاحب عبدالله تبریک می­گویم.

بحث دوم‌ام استفاده از انسجام، آواز و موقعیت فعلی تان است. قسمی‌که صافی صاحب چندبار ذکر کردند، از دادخواهی به مشارکت آمدید، از مشارکت به تصمیم‌گیری آمدید، از حاشیه به متن آمدید، حال سوال پیدا می­شود که همراه این ظرفیت، قدرت و اقتدار چه می­کنید؟

نکتۀ اول این‌است که تعادل بین تداوم و تحول در چارچوب ارزش­های اسلامی و ملی ما، نکتۀ کلیدی ماست. حکومت وحدت ملی بحث حقوق زنان را در چارچوب ارزش­های اسلامی و ملی ما انجام داده است.

موږ بل شی نه غواړو، که غواړو مېرمن په اقتصاد کې وی موږ ته مثال حضرت خدیجه ده، که موږ غواړو په علم کې وی موږ ته مثال بی بی عایشه ده او که تقوا غواړو بی بی فاطمه ده، بی بی زینب ده.

 دا ټول مثالونه موږ ته باید واضح او مشخص وی، زموږ قاموس اسلامی او ملی قاموس دی، اکثریت خلک د افغانستان نه په انګرېزی پوهېږی نه په فرانسوی پوهېږی نه په یونانی پوهېږی، کلمات باید مانوس شی، مفاهیم باید واضح وی او اهداف باید مشخص وی، پوهېږم او په دې ټول ویاړ کوو.  ما ۲۴ کاله په تبعید کې ژوند کړی او دېرش کاله جمع تعلیم سره، اما وقتې چې خپل ولس سره غږېږو زموږ عمده ترینه خبره داده چې په ترکمنی ازبکی، بلوچی، پښتو او دری باندې وغږېږو او هغه مفاهیم ولرو چې پوه شو او دلته خاصتاً علمای کرام او مېرمنو منځ کې د مېرمنو په حرکت او شبکو او علماوو کرامو منځ کې همغږی د تعادل او تحول لپاره ضروری او حتمی ده، همدا رنګه ماته یو ډېر لوی ویاړ  وو چې په هلمند او پکتیکا کې وقتی چې جلسې مې درلودلې ډېر معظم سپین ږیری په دواړو ولایتونو کې جګ شول او ماته یې وویل پوهېږی چې اصلی درد څه دی؟

 زه منتظر وم نورو خبرو ته ، ویل یې اصلی درد دا دې چې موږ تعلیم او تربیه نه لرو او بل یې دادې چې موږ مېرمنو باندې پانګه نده اچولې چې مکتب ته لاړې شی؛ همغه شرنه چې اتلس کاله مخکې یې ویل چې د ښځو لېسه زه نه غواړم د دوی لومړنۍ غوښتنه په شرنه کې دا وه چې راشئ د مېرمنو لېسه عاجله دایر کړئ.

 وقتې چې ولس خپله یوې نتیجې ته ورسېږی علمای کرام په صف کې یې زموږ سپین ږیری په اول خط کې، دا شی پایدار دی، نو ځکه لازمه ده چې اوس موږ له افغانستان نه دباندې وګورو، نه له باندې نه افغانستان ته وګورو، تر اوسه پورې له موږ نه نورو استازیتوب کړی، زموږ مشکلات نورو تحلیل کړی دی او نسخې یې ورکړی او دا د همکارۍبرخه ده.  نړیوالې ټولنې کې ژوند کوو، اما هغه مملکت مخکې ځی چې خپل عمده مسایل خپله تحلیل کړی او خپله یې حل کړی او د تګ لاره وښی په هغه چوکات کې چې ضروره ده.

نقطه دوم ما، تمام بحث‌های ما باید افغانستان‌شمول باشد، با نهایت احترام، کابل افغانستان نیست و وزیر اکبرخان کابل نیست، از موسهی، از چهار آسیاب، خاک جبار، کابل امروز به اندازۀ دور است که کابل از واشنگتن و نیویارک و برلین دور است. اگر این فاصلۀ کلیدی بین خود کابل و ولسوالی‌هایش حل نشود و  بین کابل و ولایات به صورت اساسی مورد توجه قرار نگیرد، حرکت پایدار بوده نمی‌تواند. امروز قوت تان دراین‌است که در اجماع صلح زنان، همه زنان افغانستان آمده اند، از این جهت، ضرور است که بحث‌ها عام‌شمول شود و حوصلۀ شنیدن دیدگاه­های مختلف در بین هم مردها و هم زنان ما به‌وجود بیاید تا  در میان یکدیگر حس هم­پذیری واضح را ایجاد نکنیم و زبان مشترک پیدا نکنیم، خود به خود به تقسیم می‌رویم.

 نکته کلیدی، امروز دراین اتاق همه مرفه هستند، اما مشکل بنیادی زن افغان فقر است. اکثریت قاطع زنان افغان در فقر زندگی می­کنند و تا فقر زن افغان مورد توجه کلیدی ما قرار نگیرد و تا کاهش فقر و امحای فقر یک هدف کلیدی ملی ما قرار نگیرد، زن افغان محروم خواهد بود. زنی که زیادترین قربانی را در وقت زایمان می‌دهد، زن فقیر افغان است. زنی‌است که در ولایت‌ها و نقاط دورافتاده‌ی کشوراست، زنی که زیادترین امواج خشونت طرف اش راجع است، زن فقیر افغان است و زنی که مسئولیت یک خانواده را دارد و آن خانواده در فقر زندگی می‌کند، آینده اولادش، مخصوصا دخترش در خطر است.

مخصوصا موضوع یتیم‌های ما، ده­ها هزار یتیم داریم، نحوۀ برخورد با اینها چه می‌شود؟ عرض من در این است که بعد از سال آینده که سال تعادل است بحث کاهش فقر و محو فقر باید برای زنان به یک بحث اساسی توانمندی بیاید. ما کلمات بسیار خوب را استعمال می­کنیم، توانمندی اقتصادی زنان، اما زنی که کار دارد یک زنی توانمند است. زنی که عاید دارد از حقوق  اسلامی خود دفاع کرده می­تواند، باید این آسیب‌پذیری تشخیص شود و به‌صورت اساسی با وی مجادله شود.

او ددې لپاره ضرور ده چې مونږ د پانګې اچولو شېوې بدلې کړو، دا ټول وایو چې پر یوې انجلۍ باندې پانګه اچول پنځه نسلونه بدلوی، اما آیا کیفیت زموږ د معارف دا شی تر اوسه کړی؟ باید ځان ته وګورو او مخصوصاً سحر صاحب ته مو توجه  ده چې باید مېرمنې تخنیکی فعالیتونو ته په اساسی توګه راشی. هر وارې خو دا نشی کېدای چې ورته وایو تنها تربیه کېږئ او سبا کار نشته، نن موږ  د تعلیم یافته مېرمنو د بېکارۍ ستونزه لرو په شغنان کې سل¬ها تعلیم یافته مېرمنې دی چې نن کار نه لری، ځکه مساعد برخه سوې ده او دا باید په اساسی توګه زمونږ د توجه وړ وګرځی چې پانګه چې اچوو نتیجې ته پانګه واچوو، نه تنها ددې لپاره چې ارقام ورکړو چې دومره انجونې مکتب ته راغلی دی، که هلک مکتب ته راغلی یا انجلۍ که کیفیت د معارف په اساسی توګه نه وی هم ددې نه چې کار پیدا کړی او هم ددې نه چې یو مسلمان افغان تربیه کړی بیا سوال راځی نو دلته ضروره ده چی د تعادل کار په اساسی توګه، مختلفې برخې د تعادل او مختلفې برخې د ښځو پر ونډې وغږېږو.

نکته سوم‌ام، اتکاء به خود است. افغانستان یک خوشبختی غیر معمول داشته که ۱۸ سال است که کمک‌های بی‌سابقۀ جهانی برای ما آمده است و قسمی‌که داکتر صاحب گفتند، ما نهایت از این ممنون هستیم. اما یک درس کلیدی تاریخ است، از کمک خارجی هیچ مملکت به اتکاء به خود نرسیده است. از فقر فاحش به فقر نسبی رفتیم، از فقر شاید چند کشور به رشد متوسط رسیده باشد، اما کشورهای که به رشد دوامدار و پایدار رسیدند، سرنوشت اقتصادی خود را به‌دست خود گرفتند. بنابراین، سرعت رشد اقتصادی در این سال تعادل یک مسئله باشد که باید همه زنان افغانستان باید در این داخل بحث شوند. فعلا ما افتخار داریم که از آن حالتی که اقتصاد افغانستان و حکومت وحدت ملی رسید و شرایط فراهم شده و مخصوصاً امسال از یکطرف، یک سال بزرگ خوشبختی است که یکی از کلانترین بارنده‌گی های رخ داده، اما دیروز من جهت دیگر آن که سیلاب­ها است در فراه و در قندهار دیدم، هزاران خانواده ما متاثر است، هزاران خانواده غم شریکی می خواهند.

اما نکته که واقعا قابل امید بود و هم در قندهار و هم در فراه من خدمت شما ذکر می‌کنم. در قندهار، تمام مردم، سکتور خصوصی، علما و همه با هم یکجا شده بودند و اردوی پر افتخار ملی ما و نیروهای امنیتی ما که مردم را نجات بدهند و عین چیز در فراه بود و چیزی‌که خاصتاً در فراه بالای من تاثیر عمیق گذاشت این بود که من همرای آسیب دیدگان سیلاب ملاقات داشتم و گفتند که کمک‌های عاجل را می‌کنید و نمی‌کنید، دل تان، اما از پیش شما یک چیز بنیادی می‌خواهیم و آن این‌است که آب بخش‌آباد و فراه‌رود را مدیریت کنید، دیگر چیزی از حکومت شما نمی‌خواهیم.

مردم ما سرمایه‌های طبیعی ما را می­فهمند و از این خاطر واقعا یک ملت پر افتخار داریم که در حالتی که خانه هایشان خراب شده و در خانه یک همسایه زندگی می کنند و یا در صحرا زندگی می کنند و خیمه می‌خواهند، بازهم توجه شان بالای نکات کلیدی زندگی است.

دوم، حالا که صادرات ما از یک میلیارد تجاوز کرده و هدف سال آینده ما دو میلیارد صادرات است. خواهش من از زنان افغانستان این‌است که زنجیرهای ارزش را جدی بگیرند. در یک بحث واضح، بعد از این توانمندی باید تمرکز کند که نقش زنان در ایجاد ارزش به چه رقم زیاد می‌شود. قسمت زیاد این چیزها که صادر می‌شود در یک مرحله و مرحلهۀ دیگر نقش اساسی زنان در این بوده که چه در جمع کردن‌اش،  چه در پروسس‌اش.

سوم، مسئله عواید و مصارف بعد از این یک مسئله شهروندی است. هر پولی که ضایع می‌شود، یک ضایعه ملی است. هر پولی که به صورت درست مصرف می‌شود و مخصوصا ازدیاد عواید ما که نود فیصد در دوران حکومت وحدت ملی زیاد شد و اما هنوز بسنده نیست، تنها هنوز ۳۵ فیصد عواید خود را جمع می‌کنیم.

مسئولیت شهروندی ما تنها حالا در دادخواهی نیست. نکتۀ کلیدی من برای زنان پر افتخار افغانستان این است که بحث دادخواهی شما به نتیجه رسیده است و حالا بحث مشارکت تان باید هم برای زنان افغان و مردان افغان نتیجۀ مدیریت تان را،  نتیجۀ زعامت تان را و نتیجۀ فکر مبتکرانۀ تان را باید ببنید.

حرف آخر من بالای صلح پایدار است. حکومت وحدت ملی بازهم افتخار دارد که صلح را، یک موضوعی که غیر قابل‌باور بود و مطلق در حاشیه بود، امروز به متن آمده است. جامعه افغانستان، منطقه و جامعه بین‌المللی، همه حرف صلح را می‌زنند.

فراموش نکنید که این زمینه را ما ایجاد کردیم، با دقت، با تحمل و با تدبیر تا این مرحله پیش رفته است و  تا ما مسئولیت داریم، صلح باعزت و پایدار خواستۀ اکثریت مطلق مردم افغانستان است.

دلته واضح یې هر ځل چې افغانان په ملی وحدت او اتفاق باندې په خپلو عمده مسایلو باندې راغلی، هغه مسئله حل شوې او اوس په سولې باندې وخت د اتقاق ده. سوله ډاکټر صاحب عبدالله او موږ ځان ته نه کوو، په دې اړه د افغانستان ولس تصمیم نیسی چې څه کوی. اما زموږ مسوولیت، د یوې ورځې لپاره نه دی، بلکې د سلو کالو لپاره دی. سل کلن مسوولیت بل رقم تدبیرغواړی، ځکه پایداره سوله به دې نورو ټولو بحثونوتخ چې موږ وکړل زمینه برابره کړی چې موږ خپل ملی اهدافو ته ورسېږو، که سوله وی نو تاسې فکر کوئ چې هره پروژه باندې به موږ شخصاً وګرځو؟ تحرک د افغانستان د منابعو د استعمال لپاره او د بشری پانګې لپاره، اما سوله کې باید ټول افغانان شامل وی. سوله ملی ده؛ سوله قومی نه ده، سوله سمتی نه ده، سوله حزبی نه ده، سوله د ټولو افغانانو سوله ده که خدای ناکرده یوه برخه د افغانانو د سولې نه باندې پاتې شی، هغه سوله به پایداره نه وی.

افتخار حکومت وحدت ملی این‌است که صلح را به یک بحث ملی و به یک اعتبار ملی مبدل کرد. امروز از تمام گوشه‌های افغانستان صدای اتحاد است، صدای اتفاق است و صدای تدبیر است. در این بخش معلوم‌دار بازهم از همکاران بین‌المللی خود تشکر می‌کنیم که به خواهش ما آمدند و چیزهای را که مردم فکر می‌کردند، قابل بحث نیست و حالا کلمه جدید که از انگلیسی به دری و پشتو آمده، تابوها را شکستاندند، دلیل‌اش این بود که ما می‌خواستیم به وضاحت برای‌شان بگویم که مسئله‌ی حضور قوای بین‌المللی در افغانستان قابل بحث است، اما سوال این‌است که ارتباطات طالبان با پاکستان چه وقت موضوع بحث ملی می‌شود؟ ما چه‌ وقت موضوع بحث بین المللی می‌شویم؟ ارتباطات با شکبه‌های تروریستی تا یک اندازه موضوع بحث شده است وارتباطات با شبکه‌های اقتصاد حرام چه وقت مورد بحث می‌شود؟ ما این وابستگی‌های را که دولت افغانستان و حکومت وحدت ملی از آن نمایندگی می‌کند، همه‌اش قانونی و شفاف است و همه به اساس معیارهای بین‌المللی است. ارتباطاتی که مبهم است، تاریک است و پشت پرده است، باید روشن شود، چون ضمانتی را که مردم افغانستان به‌خاطر صلح می‌خواهند، این‌است که صلح موجب امنیت سرتاسری شود. نه اینکه به‌اساس تجربه‌های تلخ بین المللی، وقتی که صلح به دقت سنجیده نشده ، عوض اینکه امنیت بیاورد، یک نوع دیگر بی‌امنیتی آورده و حرف آخر من در این قسمت این‌است که من دیشب تا دوازده بجۀ شب همراه قول‌اردوی ۲۰۵ اتل مان بودم و قوای امنیتی پر افتخار ما باخون خود از این خاک حمایت کردند و هیچ‌نوع انحلال، اضمحلال، پائین‌دیدن و توهین به قوای امنیتی و دفاعی افغانستان قابل قبول ملت افغانستان نیست.

از این خاطر از نقش زنان در پیام سرباز، خاصتاً ابراز تشکر می‌کنم.

یشه‌سن افغانستان،

تل د وی افغانستان،

زنده باد افغانستان و پاینده باد زنان افغانستان!