د بریکس او شانګهای همکاریو سازمان ناستو کې له ګډون وروسته د جمهور رئیس غني وینا

بسم الله الرحمن الرحیم

 د الله تعالی په دربار کې ستاسې د عبادتونو او اطاعتونو د قبلېدو په هیله،

 قدرمنو هیوادوالو، د تېرې شنبې په ورځ د برکس او د شانګهای د همکاري سازمان د هیوادونو په سرمشریزه کې له ګډونه وروسته هیواد ته راستون شوم او اوس غواړم چې د دې غونډو د موضوعاتو او په دې سفر کې د افغانستان د بریاوو په باره کې درسره وغږېږم.

در این کنفرانس ما توانستیم تصویر جدید کشور را با طرف های اشتراک کننده در میان بگذاریم، و نشان بدهیم که افغانستان در حال غلبه بر موانع است و می تواند شریک قابل اعتمادی در همکاری های منطقه ای باشد. خوشبختانه این پیام به خوبی از طرف اشتراک کنندگان دریافت گردید و آمادگی آنان را برای همکاری های بیشتر سبب شد.

در گفتگوهای دو جانبه و چند جانبه ای که انجام شد، پیام ما این بود که مشکلات افغانستان و راه حل آن، سه بعد دارد:

–  ملی،

–  منطقه ای و

–  بین المللی، و هر کدام با یکدیگر ارتباط متقابل دارد. در باره افغانستان، دو تصویر در حال تقابل هستند، یکی تصویری که رسانه های بیرونی از آن به دست می دهند و بخشی از حلقات داخلی کشور نیز در ذهن دارند، و آن تصویری است متمرکز بر خطرات و چالشها. در این تصویر تروریزم، مواد مخدر، و فساد اداری، بیشترین جا را اشغال می کند. تصویر دوم، که خواستۀ افغان هاست و برای تحقق آن تلاش می کنند این است که کشورشان چهار راه آسیا باشد، تا نقطۀ ارتباط شرق آسیا به غرب، و شمال آن به جنوب گردد، و نقطۀ ارتباط آسیای مرکزی با همۀ آنها. در این تصویر، افغانستان کشوری غنی است با منابع و ذخایر طبیعی ارزشمند، اما با مردمی که اکثریت شان در فقر بسر می برند. در این تصویر، رابطۀ ملت-دولت بر پایه قرارداد اجتماعی استوار شده است، تا راه خود را بسوی آینده ای بهتر باز کند.

یوه هغه موضوع چې په صراحت او وضاحت سره مطرح شوه، دا پوښتنه وه چې بین المللي تروریزم له کومه راځي؟ د افغانستان ځواب ډېر واضح و. تروریزم پخپله له همدغو هیوادونو، له پاکستان، چین ، مرکزي اسیا او منځني ختیځ نه راځي. د تروریزم جنګ په اصل کې له افغانانو سره نه بلکې په سیمه کې له دولتي نظم سره دی. تروریزم غواړي چې په سیمه کې د دولتي نظم د خرابولو له لارې خپله بین المللي اجنډا تعقیب کړي.

سیاست خارجی کشور، در ده ماه گذشته، معطوف به این بوده است که تصویر دوم را جایگزین تصویر اول کند. در پنج حلقه سیاست خارجی ما که قبلا ترسیم شده بود، افغانستان موفق شد تا حمایت مالی و جذب سرمایۀ کشورهای حلقه سوم را، به عنوان مهمترین حامیان مالی و امنیتی افغانستان، خصوصا در بخش تمویل، تجهیز و تعلیم قوای امنیتی کشور، برای سه سال دیگر تامین کند. تلاش ها جریان دارد که تداوم این کمک ها تا سال ۲۰۲۰ بر مبنای مناسبات دراز مدت، تضمین گردد.

در سطح منطقه ای، شامل کشورهای همسایه، دنیای اسلام و کشورهای آسیایی، تمرکز بر این بوده است که رفاه افغانستان و نقش آن به عنوان چهار راه آسیا تثبیت گردد. کنفرانس شانگهای که بخش عمده ای از کشورهای یاد شده در آن سهیم بودند، فرصتی بود تا دیدگاه افغانستان به وضاحت رسانده شود که تصویر اول افغانستان، تهدیدی برای منطقه و بخصوص ممالک همجوار است. در کنفرانس “بریکس” که تعداد بیشتری از کشورها به شمول افریقای جنوبی و برازیل نیز مشارکت داشتند، تمرکز ما بر نطقی علمی بود تا واضح گردد که قواعد بازی در جهان کنونی روشن نیست، و گفتیم که زنجیرۀ دولتداری شکسته شده و لازم است که راهکار واضحی برای همکاری ترسیم گردد. در کنفرانس شانگهای، تمرکز ما بر بعد عملی قرار داشت تا راه های مقابله با این وضعیت نشان داده شود. امروزه در کنار همکاری میان کشورها، رقابت هایی نیز جریان دارد، و این امر به پیچیدگی مسئله می افزاید. اما افغانستان اولین کشوری است که می خواهد تنها عرصۀ همکاری باشد و نه رقابت.

بخش دیگری از مشکل که به تصویر اول ارتباط دارد موضوع مواد مخدر است. زنجیرۀ خطر مواد مخدر و چرخه ای که این پدیده را شکل داده است، از چند بخش تشکیل می شود:

–  تولید،

–  پروسس،

–  انتقال، و

–  مصرف،

و چنانکه مطالعات و ارزیابی ها نشان می دهد، همۀ کشورهای منطقه به نوعی در این چرخه سهیم هستند. افغانستان وجود چنین مشکلی را انکار نمی کند، اما به این باور هستیم که بهتر است بجای ملامت، همۀ اعضا مسئولیت خود را در قبال این پدیدۀ پیچیده قبول کنند و مسئولیت مقابله با آن را به عهده بگیرند. پیروزی بر این معضل به قبول مسئولیت و اقدامی فراگیر در سطح منطقه نیازمند است.

مخدره موادو د بل هر هیواد غوندې افغانستان ته هم زیاته صدمه رسولې ده. د معتادانو د شمېر له زیاتوالي رانیولې د جرمي اقتصاد تر پراختیا پورې ، مونږ د مخدره موادو له لاسه مختلف تاوانونه لیدلي دي. زموږ په  نظر له مخدره موادو او کوکنارو سره د مقابلې بهترینه لاره دا ده چې په افغانستان کې له فقر او بېوزلي سره مبارزه وشي. فعلا یو کارګر په ورځ کې دوه، درې سوه افغانۍ روزمزد اخلي، حال دا چې د کوکنارو په پټي کې د دې څو برابره روز مزد ورکول کېږي. موږ واضح کړه چې یوازې د انکشاف، تجارت، ترانزیت، سرمایه ګذاري او په تېره بیا د زراعت د انکشاف  له لارې د خلکو په ژوند کې بنیادي تغییر، د مخدره موادو مشکل په دایمي ډول حل کولای شي.

افغانستان په امنیتي برخه کې واضح کړه چې له تروریزم سره په جګړه کې نه د عزم او ارادې کمبود لري او نه د انساني قوت کمی. زموږ ملي وحدت ټینګ، امنیتي ځواکونه مو قوي او د روښانه آیندې لپاره زموږ د خلکو اراده پیاوړې ده. له تروریزم سره په مقابله کې د افغانستان د دفاعي او امنیتي قواوو شجاعت دومره زیات دی چې د سیمې هیوادونه هم ورباندې آفرین وایي. البته، زموږ ځواکونه نورو تجهیزاتو ته ، په تېره بیا په هوایي برخه کې ضرورت لري چې له نېکه مرغه په دې دوو غونډو کې ځينو هیوادونو دا ومنله چې د تجهیزاتو په برخه کې به له مونږ سره مرسته کوي.

برای برخورد کارسازتر با مشکل تروریزم در منطقه، افغانستان درخواست نمود که یک مجلس با صلاحیت منطقه ای برگزار گردد تا بررسی کند که تروریزم از کجا می آید، به چه هدف می آید، و از چه شیوه هایی کار می گیرد. باید این مجلس مکانیزم شفافی را در این زمینه تدوین کند. به همین منظور، افغانستان در طی دو ماه آینده میزبان نشستی در سطح وزرای کشورهای منطقه خواهد بود که روی مکانیزم تثبیت گروه های تروریستی، و همکاری اطلاعاتی و عملی برای مقابله با دهشت افکنان تصمیم بگیرند.

نتایجی که از این سفر به دست آمد این بود که هم در گفتگوهای دو جانبه و هم گفتگوهای منطقه ای، قناعت همسایه های افغانستان حاصل گردید که این کشور، برخلاف تصوری که برخی جهت ها داشتند، حتی بعد از خروج ۱۲۰ هزار سرباز خارجی از افغانستان، می تواند با قوت به مصاف مشکلات امنیتی برود و از این نظر ثبات لازم را دارد. اما طبیعی است که افغانستان جنگ نمی خواهد، و می خواهد به ثبات پایدار و رفاه مستمر دست پیدا کند. به همین دلیل است که با عزم و ارادۀ قوی روند صلح را نیز تعقیب می کند. افغانستان صلح می خواهد، صلحی پایدار و با عزت. مذاکرات صلح مبتنی بر اجماع ملی، مشوره و به دور از پنهان کاری به پیش خواهد رفت، و تلاش هایی در این راستا با جدیت شروع شده است، که تفصیلات  آن ها را در روزهای آینده خواهید شنید.