د اداري فساد پر ضد د مبارزې د نړېوالې ورځې نمانځغونډې ته د جمهوررئیس محمد اشرف غني د وینا متن

د اداري فساد پر ضد د مبارزې د نړېوالې ورځې نمانځغونډې ته د جمهوررئیس محمد اشرف غني د وینا متن

بسم الله الرحمن الرحیم

جناب قاضی القضات، جناب لوی‌څارنوال صاحب، جناب سفیر صاحب، اعضای محترم کابینه، جناب سفیر صاحب یاماماتو، جناب سفیر صاحب بس، جناب سفیر صاحب نیکولاس کی همه خواهران و برادران و همه هموطنان.

په پیل کې تاسې ټولو ته د بشریت د ستر پېشوا تحفه وړاندې کوم.

اسلام علیکم و رحمت الله و برکاته!

نن په یوې داسې مهمې غونډه کې سره راټول شوي یوو چې د فساد په مقابل کې د افغانستان د اسلامي جمهوريت د حکومت په پلانونو خبرې کوو او همدا رنګه د فساد پر ضد د مبارزې په لار کې خپلې ژمنې بیا تازه کوو.

لومړۍ خبره او بحث دا دی چې کله هم په هېواد کې د اصلاحاتو لپاره کار کوو، یو تعداد خلک فکر کوي چې په اصطلاح د اصلاحاتو مخکښان غواړي نورو ته کنده وباسي او په دې توګه له اصلاحاتو منفي برداشت کوي.  خو نور بیا په دې باور دي چې روښانه اینده او ښې راتلونکي لپاره د اصلاحاتو راوستل، د تهدابونو او بنسټونو کېښودل دي.

دغه دوه نظره ولې له یو بل سره دومره زیات واټن او فاصله لري؟

علت یې روښانه دی. هغه خلک چې فکر کوي اصلاحات د کندې کېندلو لپاره دي ــ هغوی اصلاحات د خپلو شخصي، ډله ییزو او منفي ګټو پر ضد خطر ګڼي. خو هغه چې اصلاحات د ښې راتلونکې لپاره د بنسټونو اېښودل او اساس ګڼي، هغوی په دې باور دي چې د هېواد د ښې راتلونکې لپاره اصلاحات ضروري او حتمي دي.

برای اینکه فرق بین کندن گودال و اصلاحات بنیادی حاصل شود، ضرورت به چه است؟ اصلاحات شش بُعد اساسی دارد:

اول- باورمندی، باور باید وجود داشته باشد که اصلاحات ضروری و حتمی است و این باور باید به باورمندی ملی بدل شود.

دوم- طرح، تنها باور کافی نیست، طرح مشخص به اساس تحلیل واضح مشکلات و تعیین اهداف باید تعیین شود.

سوم- نقشۀ راه، یک نقشۀ مشخص باید وجود داشته باشد که کدام کار را، کدام اصلاحات را در کدام زمان و به چه شکل عملی می‌کنیم.

چهارم- اراده، اصلاحات، در همه نقاط دنیا حتما و به‌صورت حتمی با مقاومت مواجه می‌شود، اراده باید وجود داشته باشد که آدم به عقب بر نگردد.

پنجم- تطبیق، طرح روی کاغذ می‌ماند تا میکانیزم واضح و مشخص تطبیق وجود نداشته باشد.

شش- نتایج، نتایج باید برای مردم ثابت شود، اگر نتایج ملموس نباشد، همه در حرف محدود می‌ماند و از این جهت که مرور مجدد روی شش قدم قبلی، حتمی و ضروری است.

دوستان عزیز و هموطنان گرامی! قیمت فساد را کی‌ می پردازد؟

در گذشته کانکور یک نمونۀ واضح فساد بود، ده‌ها جوان ما انتحار کردند، هزارها جوان از جهت فساد در پروسۀ کانکور ناامید شدند، قیمت این‌همه بی‌عدالتی و فساد را معلوم‌دار اولاد غریب می‌پردازد، اما با روی‌‌کارآمدن حکومت وحدت ملی، در این عرصه اصلاحات گسترده به‌وجود آمد، در این‌جا از رسولی صاحب تشکر می‌کنم که در آن زمان با ایجاد یک سیستم توانست پروسۀ کانکور را شفاف بسازد. چند روز پیش یکی از جوان‌ها که هر‌هفته، چند جوان از ولسوالی‌ها به ارگ تشریف می‌آورند، مرا گفتند که حالی ما باورمند هستیم که پروسۀ کانکور موجب رسیدن حق به حق‌دار می‌شود. همچنین، که{چه کسی} اعتبارداشت که یک مقرری به اساس روابط صورت نمی‌گیرد؟ از جناب نادری صاحب و همکاران‌شان در کمیسیون اصلاحات اداری تشکر می‌کنیم که ۲۲۰۰۰  مقرری را با شفافیت کامل انجام دادند و سرعت این مقرری‌ها را باوجود این‌که نسل جوان ما سرعت بیشتر می‌خواهد، در منطقه بی‌سابقه است.

 دستگاه عدلی و قضایی ما، که{چه کسی} باورداشت که څارنوال ما و یا قاضی ما به اساس فساد تصمیم نمی‌گیرد؟ از جناب قاضی‌القضات صاحب و لوی‌څارنوال صاحب و تمام دستگاه عدلی و قضایی ما تشکر می‌کنم، خاصتاً بیاد داشته‌باشید که هزارها دوسیه، سال‌ها لاینحل مانده بود، امروز فضل خداوند در ستره محکمۀ افغانستان، دوسیه اگر بسیار بماند، از یک ربع به ربع دیگر، اما گذشته درحال تصفیه‌شدن است. قراردادها، که{چه کسی} باورداشت که یک قرارداد مخصوصاً در وزارت‌های داخله و فاع بدون ارتباطات انجام می‌شود؟ جلسات شورای عالی تدارکات یک تغییر بنیادی را آورده، از یاری صاحب و هوتکی صاحب تشکر می‌کنم که امروز افغانستان به طرف الکترونیکی‌شدن تدارکات پیش رفته است. مثال‌ها زیاد است، سر مثال‌های دیگر نمی‌آیم.

اما عمده‌ خبره څه ده؟ پس د سپټمبر له یولسمې نه افغانستان سره ډېره سخته مینه وه، میلیاردها ډالره راغلل ولې زموږ اوبه مهار نه شوې،ولې  زموږ سړکونه جوړ نه شول، ولې د زېربنا څښتن نه شو، ځکه موږ د پیسو مدیریت ونه کړ. شخصي ګټو ته مو پر ملي ګټو ترجیح ورکړه نتیجه یې داوه چې نن نړۍ پوښتنه کوي چې موږ خو درسره مرسته وکړه، تاسې ځانته څه وکړل؟ او دې پوښتنې ته باید موږ ځواب ورکړو.

سلها رنجره راغلل، برمک صیب نه پوښتنه وکړئ چې دا په چا باندې وېشل شوي وو؟ ولي ملکي اشخاصو ته د پولیسو رنجر ووېشل شول؟ په څه اساس، په څه حاکمیت د قانون او کومې ادعا باندې دا ترتیبات نیول شوي وو. اوس مو ټول کړل، اما د هر یوه د ټولولو په مقابل کې مقاومت وشو.

غصب د ځمکې ، غصب د چا له خوا وشو؟ ایا کورنۍ نه دي چې د لسو نه تر سل زرو جریبه ځمکې ورکول شوې دي؟  په څه اساس باندې؟ ایا قانون د افغانستان نه دي ویلي چې ولسمشر د افغانستان د دې اجازه نه لري چې یو جریب ځمکه ورکړي.

زه له استاد دانش نه مننه کوم که در روز اولی که ما آمدیم، گفتند، صلاحیت اهدای املاک از رئیس‌جمهور نیست و باید به اساس قانون شود و باز هم از استاد دانش و قاضی‌القضات صاحب و لوی‌څارنوال صاحب تشکر می‌کنم که صلاحیت رئیس‌جمهور را به کمتر از یک‌جریب زمین محدود کردند و فضل خدا، مرا از یک جنجال عظیم خلاص کردند. نمونه‌های اصلاحات زیاد است، در این بخش من می‌خواهم خاصتاً از قاضی صاحب رسولی از خاطر جرأت و شجاعت شان ابراز تشکر کنم. جادارد که  از دو نفر خاص را که امروز در بین ما نیستند بنام شهدای مبارزه با فساد لقب بدهیم. محترمه سایمهکارمند عدلی و قضایی و  محترم توریالی کارمند عدلی و قضایی. جناب لوی‌څارنوال صاحب به این‌ها علاقۀ خاص داشتند. توریالی یکی از نشان‌زن‌های ما بود، خائنین این‌قدر فرصت به وی ندادند که به تفنگچۀ کمری خود برسد، چرا؟ از خاطری که این‌ها  دوسیه‌ها را پیگیری می‌کردند، تهدید می‌شدند و جناب لوی‌څارنوال صاحب من می‌خواهم به خانواده‌های این دو شهید مبارزه با فساد توجه خاص شود و واقعا ً تقدیر شود.

 یکی از راهای مبارزه با فساد تغییر نسلی می‌باشد، رهبری جوان که حالا در مقابل ما و شما قرار دارند، با مقاومت‌های شدید روبه‌رو شدند و تا این‌جا رسیده اند. این‌که حکومت وحدت ملی در این زمینه چه کارهای دیگر را انجام داده است، تیم‌های تخنیکی با شما معلومات خود را شریک خواهند ساخت.

اگر در نهادها، در بخش قوای بشری از رهبران متعهد و جوان استفاده نکنیم و آن‌ها را جابه‌جا نکنیم، به این معناست که ما دوباره به عقب بر می‌گردیم ـ آیا می‌خواهید در این پروسه از طرح ما حمایت کنید، زیرا این یگانه راهی از بین‌بردن فساد است ویا می‌خواهید به عقب برگردید؟ ملت یک انتخاب واضح دارد. اگر اصلاحات نمی‌خواهید بدیل چیست؟ ارادۀ من و ارادۀ حکومت این است که ریشه‌های فساد خشکانیده شود، اینکه پیش از ما وضعیت به چه منوال بود، به قضاوت ملت گذاشته شود.

این حرکت دوام خواهد داشت، این تنها وظیفۀ رئیس‌جمهور و حکومت نیست، در این‌جا نقش مردم، نقش رسانه‌ها، جامعۀ مدنی، نقش علما و همه اقشار، مخصوصاً زنان افغانستان نهایت مهم است.

فساد او بي عدالتي د اساسي قانون د تطبیق مخنیوی کوي او بالاخره فساد د لوږې او ناامنۍ لوی لامل دی. چې څلوېښت فیصده د دې ولس له لوږې سره مخ دي، ایا موږ دا حق نه لرو چې ووایو ولې زموږ پروژې بهتره نه دي، موثرتره نه دي، حق حقدار ته نه رسېږي. ایا غواړو چې سل نفر میلیاردر شي او دېرش میلیونه په لوږه کې وي او یا غواړو چې دا دېرش، پنځه دېرش میلیونه ټول د هوسا ژوند خاوندان اوسو.

موږ په دې هکله ډېر کارونه کړي دي او ډېر پاتي دي، پر مخ به ځو او له خیره سره، انشاالله و تعالی دا مزل به منزل ته رسوو، ځکه فساد سره مبارزه لکه چې جناب قاري صیب وویلې د اسلام د مقدس دین د مهمو ارزښتونو څخه ده.

د فساد ضد جګړه کې د مکافاتو او مجازاتو برخه هم مهمه ده، د ملي وحدت حکومت کې ډېر مهم ملکي او نظامي چارواکي تر څېړنو او پوښتنو لاندې نیول شوي دي او اوس په زندانونو کې دي. زه د عدلي او قضایي مرکز او د جناب لوی څارنوال صیب او قاضي القضات صیب نه خاصتا مننه کوم او د قوانینو د طرحې او مقرراتو برخه کې د استاد دانش نه د زړه له کومې نه مننه کوم، او همدارنګه زموږ د بین المللي همکارانو څخه.

 د مکافاتو په برخه کې هم ډېر اجراات شوي دي، غواړم ووایم چې د ملکي خدمتونو په برخه کې د نادري صاحب کارونه د قدر وړ دي.  دا چې د نړیوال بانک شاخصونه مو پوره کړل، په دې کې د اجمل احمدي صیب هلې ځلې ډېرې د قدر وړ دي. کانکور برخه کې رسولي صیب او عدلي او قضایي برخه کې قاضي صیب رسولي.

من امروز اعلان می‌کنم که برای نادری صاحب، احمدی صاحب و قاضی صاحب رسولی مدال‌ها اهدا می‌شود، خواهش من از جناب استاد دانش این است که با قاضی‌القضات صاحب و لوی‌څارنوال صاحب مشترکاً بنشینید، و سلسله تقدیر را وسیع‌تر بسازید و یک روز خاص را بنام تجلیل از مبارزین مجادله علیه فساد تعیین کنید تا از تمام اقشار و تمام مامورین دولت، از سه قوه تجلیل به عمل بیاورید، چون حالا دستاوردهای ملموس داریم و باید این دستاوردهای ملموس، مورد تجلیل قرار بگیرد.

دلته غواړم یوه یادونه وکړم هغه دا چې د ملي وحدت حکومت د ځوانو لوړ پوړو چارواکو شبکې په داوطلب ډول په خپل نوښت یو ژمن لیک برابر کړی دی چې د دغه ژمن لیک له مخې دوی په خپلو ورځنیو رسمي او شخصي ژوند کې یو لړ اخلاقي کوډونه په ځان منلي دي، چې نن دوی غواړي زما په حضور کې دغه عملي ژمن لیک امضا کړي، دلته له ولید تمیم صاحب څخه مننه کوم چې د دغې طرحې په ترتیب کې یې زحمت ویستلی دی.

په اخر کې غواړم د بین المللي همکارانو نه او خاصتا دې سفیر صاحبانو نه چې زما ښي لاس ته ناست دي مننه وکړم، ځکه مبارزه د فساد پرضد یو ګډ مسوولیت دی او د دوی مرستې هم باید ورځ په ورځ روښان‏تره، موثرتره او هر اړخیزه اوسي.

ژوندی دې وي افغانستان

زنده باد افغانستان

یشه سن افغانستان